อาการคันตามตัว เกิดจากอะไร อาการแบบไหนที่บ่งบอกว่ากำลังเป็นโรค

อาการคันตามตัว สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคนและเกิดขึ้นได้กับหลายตำแหน่งในร่างกาย มีปัจจัยที่แตกต่างกันออกไป ไม่ว่าจะเป็น โรคประจำตัวบางชนิด สภาพผิว รวมไปถึงปัจจัยภายนอกอย่างเช่นมลภาวะ ในบทความนี้ Vincent Clinic Aesthetic จะพาไปทำความเข้าใจเกี่ยวกับอาการคันว่าเกิดจากอะไรบ้าง มีทั้งหมดกี่รูปแบบ โรคอะไรบ้างที่ทำให้คัน คันตอนกลางคืนอันตรายไหม อ่านเพิ่มเติมได้จากเนื้อหาต่อไปนี้

Key Takeaways

• อาการคันตามตัวแบ่งออกเป็น 2 แบบ ได้แก่ แบบเฉียบพลันซึ่งจะมีอาการไม่เกิน 1 สัปดาห์ และแบบเรื้อรังที่จะมีอาการมากกว่า 1 สัปดาห์ หรือบางรายอาจเกิดขึ้นหลายเดือนติดต่อกัน
• ในกรณีของคนที่มีอาการคันยุบยิบแต่ไม่มีรอยแดง มักมีสาเหตุมาจากภาวะผิวแห้งขาดน้ำ หรืออาจเกิดขึ้นจากโรคประจำตัวบางชนิด
• อาการคันตามตัวอย่างต่อเนื่องอาจเกิดขึ้นจากโรคหรือภาวะผิดปกติบางอย่างในร่างกาย เช่น โรคเบาหวาน โรคไต หรือโรคตับ
• วิธีบรรเทาอาการคันเบื้องต้นด้วยตัวเอง สามารถทำได้หลายวิธี เช่น ประคบเย็น อาบน้ำ ทาเจลว่านหางจระเข้ หรือทาคาลาไมน์
• สำหรับการบรรเทาอาการคันด้วยวิธีทางการแพทย์สามารถทำได้หลัก ๆ 2 วิธี คือ ดริปวิตามินสูตรบำรุงผิวและกระตุ้นภูมิคุ้มกัน หรือ ฉีดสกินบูสเตอร์เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้น ทำให้ผิวแข็งแรง

อาการคันตามผิวหนัง คืออะไร?

อาการคันตามตัว คือ อาการตอบสนองของร่างกายจากสิ่งกระตุ้นทั้งภายนอกและภายใน จนทำให้เกิดอาการคันได้ทั้งใบหน้าและทั่วตัว หากมีความรุนแรงมากอาจรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันหรือรบกวนการทำงานได้ โดยแบ่งอาการคันออกเป็นหลายประเภท ดังนี้

• อาการคันเฉียบพลัน เป็นอาการที่สามารถเกิดขึ้นได้ทั่วไป แต่จะเกิดขึ้นไม่นานก็หายไป โดยส่วนใหญ่จะไม่เกิน 1 สัปดาห์
• อาการคันเรื้อรัง เป็นอาการที่เกิดขึ้นได้ไม่บ่อย โดยส่วนใหญ่พบว่าคนไข้จะมีอาการคันมากกว่า 1 สัปดาห์ บางรายอาจคันติดต่อกันหลายเดือน

อาการคันตามผิวหนังมีแบบไหนบ้าง

สำหรับอาการคันตามตัวที่เกิดขึ้นบนผิวหนังของแต่ละคนมีด้วยกันหลายแบบ โดยแต่ละแบบเกิดขึ้นจากสาเหตุที่ต่างกัน โดยมีรายละเอียดของอาการคันแต่ละแบบที่พบได้บ่อย ดังนี้

คันยุบยิบตามตัว ไม่มีผื่น 

อาการคันยุบยิบตามตัวไม่มีผื่น มักเกิดขึ้นกับคนที่ผิวขาดความชุ่มชื้น ผิวภายนอกอาจดูปกติและไม่มีรอยแดง แต่มักจะรู้สึกถึงความคันอยู่ลึก ๆ ใต้ชั้นผิว นอกจากนั้นอาการเหล่านี้ยังสามารถพบได้ในคนที่ป่วยเป็นโรคไตและโรคเบาหวานได้อีกด้วย 

คันเป็นผื่นแดง หรือเป็นปื้นนูน 

อาการคันที่มีผื่นแดงหรือผิวเป็นปื้นนูนขึ้นมา โดยส่วนใหญ่มักมีสาเหตุมาจากผิวได้รับการกระตุ้นจากสารเคมีหรือมลภาวะบางอย่างจนเกิดอาการแพ้ เช่น แพ้สารเคมี แพ้เครื่องสำอาง แพ้เหงื่อ นอกจากนั้นยังพบอาการเหล่านี้ได้ในคนที่เป็นลมพิษหรือมีโรคภูมิแพ้ผิวหนัง

คันแล้วมีตุ่ม

อาการคันตามตัวที่ทำให้เกิดตุ่มนูนแดงหรือตุ่มน้ำใส โดยส่วนมากมักเกิดจากอาการอักเสบของผิวหนังจากการแพ้พิษของแมลงบางชนิดหรือติดเชื้อไวรัส สามารถพบได้ตามฝ่ามือ ง่ามนิ้ว ฝ่าเท้า หรือตามส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย 

คันรุนแรง ผิวเป็นขุย 

อาการคันอย่างรุนแรง ผิวลอกเป็นขุย ผิวไม่เนียนนุ่ม เวลาลูบไปตามผิวจะรู้สึกสากมือ โดยบางรายอาจจะรู้สึกคันรุนแรงได้มากขึ้นหลังจากอาบน้ำอุ่น ซึ่งมักเกิดขึ้นได้กับคนที่เกราะป้องกันผิวอ่อนแอ ผิวเริ่มกักเก็บความชุ่มชื้นได้ไม่ดีเหมือนเดิม

คันแสบร้อน คันจี๊ด ๆ เหมือนเข็มทิ่ม 

ในกรณีของคนที่มีอาการคันร่วมกับอาการแสบร้อนหรือเจ็บแปลบ อาจเป็นสัญญาณเตือนถึงโรคหรือภาวะผิดปกติบางชนิด เช่น การอักเสบบริเวณปลายประสาทหรืองูสวัด หากเกิดอาการเหล่านี้ขึ้นควรรีบพบแพทย์ทันที เพื่อไม่ให้เกิดการลุกลามจนแก้ไขได้ยากในระยะยาว

สาเหตุของอาการคันเกิดจากอะไร

สำหรับอาการคันตามตัวที่เกิดขึ้นกับแต่ละคน มักมีสาเหตุที่แตกต่างกันออกไปจากปัจจัยในชีวิตประจำวันที่ไม่เหมือนกัน โดยสามารถแบ่งสาเหตุออกเป็นหัวข้อต่าง ๆ ได้ดังนี้

• โรคผิวหนัง ในกรณีของคนที่เป็นโรคภูมิแพ้ผิวหนัง โรคผิวหนังอักเสบ โรคสะเก็ดเงิน กลาก เกลื้อน ลมพิษ หรือโรคผิวหนังที่เกิดจากเชื้อรา 
• โรคเรื้อรังในร่างกาย โดยเฉพาะคนที่ป่วยเป็นโรคไต โรคเบาหวาน โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว โรคตับ ดีซ่าน ไทรอยด์เป็นพิษ
• ระบบประสาทผิดปกติ มักพบได้บ่อยในคนที่ป่วยเป็นโรคที่ทำให้ระบบประสาทหรือปลายประสาทเกิดการอักเสบ เช่น งูสวัด เนื้องอกในสมอง 
• สภาวะทางจิตใจ เป็นอาการคันที่เกิดขึ้นได้กับคนที่เป็นโรคซึมเศร้า โรคจิตเภทบางชนิด ภาวะวิตกกังวล รวมไปถึงคนที่มีความเครียดสะสมมากเกินไป

อาการคันบอกโรคอะไรได้บ้าง

ในบางกรณีอาการคันบอกโรคได้เช่นกัน เพราะความผิดปกติในร่างกายจะทำให้ระบบต่าง ๆ แปรปรวน ส่งผลกระทบกับชั้นผิวหนังได้อีกด้วย โดยเฉพาะคนที่คันตามร่างกายเรื้อรังนานหลายสัปดาห์หรือหลายเดือนติดต่อกัน อาจเป็นสัญญาณเตือนถึงความผิดปกติในร่างกายหรือโรคบางอย่าง ดังนี้

อาการคันจากโรคเบาหวาน

อาการคันตามตัวที่เกิดขึ้นเพราะโรคเบาหวาน มีสาเหตุมาจากความไม่สมดุลของระดับน้ำตาลในเลือด ส่งผลกระทบต่อเส้นประสาทและหลอดเลือด ทั้งยังทำให้ผิวสูญเสียความชุ่มชื้น เกิดความแห้งตึง จึงทำให้รู้สึกคันยุบยิบตามผิวหนัง

อาการคันจากโรคไตบกพร่อง

เมื่อเกิดความผิดปกติกับไตจะทำให้การขับพิษและฟอกของเสียในเลือดทำได้ไม่เต็มที่ เกิดสารตกค้างในร่างกายมากขึ้น ทำให้เกิดอาการคันตามตัวได้โดยเฉพาะในเวลากลางคืนจะยิ่งคันมากกว่าปกติ บางรายอาจนอนไม่หลับจนกระทบต่อการพักผ่อนและสุขภาพที่แย่ลง

อาการคันจากโรคตับ

ในกรณีของคนที่เป็นโรคตับจะทำให้เกิดความผิดปกติในระบบท่อน้ำดี อาจเกิดการอักเสบหรืออุดตันที่ท่อน้ำดี ส่งผลกระทบทำให้เกิดอาการคันตามตัวอย่างรุนแรง โดยเฉพาะในตำแหน่งของฝ่ามือและฝ่าเท้า นอกจากนั้นอาจเกิดภาวะตัวเหลืองหรือดีซ่านตามมาได้

อาการคันจากโรคไทรอยด์

สำหรับคนที่เกิดอาการคันจากไทรอยด์มีด้วยกันหลายรูปแบบ เช่น ในคนที่ไทรอยด์เป็นพิษร่างกายจะมีความชุ่มชื้นสูงและเหงื่อออกมาก อาจทำให้เกิดการติดเชื้อราได้ คนที่เป็นไทรอยด์ต่ำทำให้ฮอร์โมนในร่างกายลดลงผิวจึงแห้งกร้าน ลอกเป็นขุย เกิดการระคายเคือง และคนที่เป็นไทรอยด์อักเสบหรือแพ้ภูมิตัวเอง ระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายอาจทำให้รู้สึกคันตามร่างกายได้

อาการคันจากภาวะวัยทอง

คนที่กำลังเข้าสู่ช่วงวัยทองฮอร์โมนเพศในร่างกายจะเริ่มลดลง ทำให้คอลลาเจนและความชุ่มชื้นในผิวเริ่มน้อยลงตามไปด้วย ผิวจึงอ่อนแอ ไวต่อสิ่งกระตุ้น ทำให้เกิดอาการคันยุบยิบตามตัวได้ง่ายกว่าคนทั่วไป

อาการคันจากโรคมะเร็ง

มักพบอาการคันได้ในกลุ่มคนที่ป่วยเป็นโรคมะเร็งบางชนิด เช่น มะเร็งต่อมน้ำเหลือง มะเร็งเม็ดเลือดขาว ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายเกิดความผิดปกติ เกิดการกระตุ้นปลายประสาทมากกว่าปกติ จึงเกิดความรู้สึกคันไปทั่วร่างกาย

วิธีแก้อาการคันด้วยหัตถการทางการแพทย์

หากต้องการแก้อาการคันตามตัวที่ไม่ได้เกิดจากโรคประจำตัวให้ลดลง สามารถทำได้ด้วยวิธีทางการแพทย์ ซึ่งวิธีการเหล่านี้ไม่ได้เพียงช่วยลดความคันบนผิวหนังเท่านั้น แต่ยังช่วยดูแลผิวพรรณและใบหน้าให้เปล่งปลั่ง มีออร่า แลดูอ่อนเยาว์ได้อีกด้วย โดยมีรายละเอียดของแต่ละวิธี ดังนี้ 

ดริปวิตามิน

สำหรับการ ดริปวิตามินผิว มีด้วยกันหลายสูตรให้เลือกใช้ โดยแต่ละสูตรจะมีส่วนประกอบของวิตามิน แร่ธาตุ สารอาหาร กรดอะมิโน และสารบำรุงมากมาย ซึ่งร่างกายสามารถนำไปใช้ได้เต็มประสิทธิภาพ และยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการดูแลผิวพรรณให้กระจ่างใส เปล่งปลั่ง โดยสูตรที่ช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันในร่างกาย ได้แก่ สูตร Immuna+ เป็น IV Drip สูตรเฉพาะของ Vincent Clinic ที่เหมาะกับคนพักผ่อนน้อย ทำงานหนัก ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ จึงเหมาะกับคนที่เกิดอาการคันยุบยิบ คันบ่อย ๆ หรือคันทั้งตัว

ฉีดสกินบูสเตอร์

อีกหนึ่งหัตถการที่ช่วยลดอาการคันจากผิวในคนที่ผิวหน้าแห้งกร้าน ลอกเป็นขุย ผิวขาดความชุ่มชื้น ช่วยให้กลับมาเนียนนุ่ม ผิวเด้ง สุขภาพดีมากขึ้น โดยมี Skin Booster ที่ได้รับความนิยมหลายยี่ห้อ ได้แก่ Rejuran, Juvelook, Sculptra, HArmonyCa, Radiesse, Profhilo และ AestheFill

ทำไมถึงชอบมีอาการคันตามตัวตอนกลางคืน 

สำหรับคนที่มีอาการคันตามตัวตอนกลางคืน โดยส่วนมากมักเกิดขึ้นจากการที่อุณหภูมิร่างกายลดลงทำให้หลอดเลือดขยายตัวผิวจึงสูญเสียน้ำในระหว่างที่นอนหลับ รวมไปถึงการเปิดแอร์นอนจะยิ่งทำให้ผิวสูญเสียน้ำได้มากขึ้น จึงทำให้รู้สึกคันยุบยิบตามร่างกายได้มากกว่าปกติ สามารถแก้ไขได้ด้วยการทาโลชั่น ทาออยล์ หรือเปิดเครื่องเพิ่มความชื้น เพื่อลดการสูญเสียน้ำในผิวให้น้อยลง

แก้อาการคันด้วยตัวเองอย่างไร

หากใครที่เกิดอาการคันตามผิวหนังในระดับทั่วไปหรือมีผื่นแดงที่ไม่รุนแรงมาก อาจมีสาเหตุจากถูกแมลงสัตว์กัดต่อย แพ้อากาศ แพ้มลภาวะต่าง ๆ สามารถบรรเทาอาการได้ด้วยตัวเอง ดังนี้

• ประคบเย็น ด้วยผ้าสะอาดห่อน้ำแข็งหรือชุบน้ำเย็นนำมาวางประคบไว้ตรงบริเวณที่คันหรือเกิดผื่นแดง เพราะความเย็นจะช่วยให้เลือดไหลเวียนช้าลงลดการหลั่งสารที่ทำให้เกิดอาการผื่นคัน 
• อาบน้ำ โดยเฉพาะน้ำเย็นจะช่วยบรรเทาอาการคันให้ลดลงได้เร็ว เพราะความเย็นจะทำให้ปลายประสาทชา จึงรู้สึกถึงความคันได้น้อยลง 
• สวมเสื้อผ้าที่ใส่สบาย ควรเลือกเสื้อผ้าที่ไม่รัดแน่นหรือแนบเนื้อมากเกินไป อากาศถ่ายเทได้ดี จะช่วยลดการเสียดสีระหว่างผิวหนังกับเส้นใยผ้า ผิวจึงระคายเคืองน้อยลง
• ทาเจลว่านหางจระเข้ โดยเฉพาะในกรณีของคนที่เพิ่งออกแดดมาแล้วผิวแสบแดงจากความร้อน รวมไปถึงคนที่มีอาการผื่นคัน แนะนำให้เลือกสูตรอ่อนโยนที่ไม่มีส่วนผสมของน้ำหอมหรือแอลกอฮอล์ 
• ทาออยล์หรือมอยส์เจอไรเซอร์  สำหรับน้ำมันสกัดจากพืชธรรมชาติ จะช่วยเพิ่มความชุ่มชื้น เคลือบผิว ทำให้ เกราะป้องกันผิว แข็งแรง ลดอาการคัน ระคายเคือง และการอักเสบให้น้อยลง
• ทาคาลาไมน์ ในกรณีของคนที่เป็นผื่นคันจากอาการแพ้ต่าง ๆ สามารถทาคาลาไมน์ซึ่งมีส่วนผสมของสารที่ช่วยลดอาการคัน ผื่นแดง และอาการอักเสบได้ดี

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ อาการคัน (FAQ)

เนื่องจากอาการคันตามตัวเกิดขึ้นจากหลายปัจจัย ซึ่งแตกต่างกันออกไปในแต่ละคน ทำให้เกิดข้อสงสัยในบางประเด็น หัวข้อนี้จึงได้รวบรวมคำถามที่พบบ่อยเพื่อช่วยอธิบายข้อสงสัยต่าง ๆ เพิ่มเติม ดังนี้

Q: คันแบบไหนอันตรายและควรมาพบแพทย์?
A: หากใครที่เกิดอาการคันรุนแรง มีผื่นแดง ผิวอักเสบมาก ๆ รวมไปถึงอาการคันแบบเรื้อรังที่มากกว่า 1 สัปดาห์ขึ้นไป แนะนำให้เข้าพบแพทย์ทันที เพราะอาจเกิดความผิดปกติของอวัยวะและระบบภายในร่างกาย หากปล่อยทิ้งไว้อาจลุกลามจนแก้ไขได้ยาก

Q: อาการคันยุบยิบตามตัว ไม่มีผื่นตอนกลางคืน เกิดจากอะไร อันตรายไหม?
A: สำหรับใครที่เกิดอาการคันยุบยิบตามตัวไม่มีผื่นในช่วงเวลาตอนกลางคืน หรือตอนที่กำลังนอนหลับ โดยเฉพาะคนที่เปิดแอร์นอน อาจเกิดขึ้นจากสภาพอากาศที่ลดต่ำลงจนทำให้ผิวสูญเสียน้ำออกไปมากกว่าปกติ ผิวจึงเกิดการระคายเคือง แห้งกร้าน ทำให้รู้สึกคันได้

Q: อาการคันยิ่งเกายิ่งคัน เป็นเพราะอะไร?
A: โดยปกติอาการคันตามตัวหากไม่ได้เกิดจากโรคประจำตัวหรือภาวะผิดปกติของร่างกาย มักจะหายไปได้เองในระยะเวลาไม่นาน แต่ในกรณีของคนที่คันแล้วเกาอย่างรุนแรงจะทำให้ผิวเกิดการถลอกและระคายเคืองเพิ่มมากขึ้น ร่างกายจึงเกิดการกระตุ้นให้คันมากขึ้นตามไปด้วย หากยังเกาต่อไปอาจเสี่ยงติดเชื้อเพราะผิวเกิดแผลจากการเกา

Q: ผิวแห้งลอก มีอาการคันยุบยิบ ใช้อะไรทาถึงจะหาย?
A: หากใครที่ผิวแห้งลอกจนเกิดอาการคันขึ้นมา แนะนำให้ทามอยส์เจอไรเซอร์ หรือออยที่สกัดจากธรรมชาติ เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้น เสริมเกราะป้องกันผิวให้แข็งแรง ลดการสูญเสียน้ำในผิวให้น้อยลง จะช่วยให้ ผิวแห้ง หายไป จากนั้นผิวจะกลับมาเนียนนุ่มเด้งและไม่เกิดความรู้สึกคัน

Q: อาการคันจากโรคเบาหวานหรือโรคไต มีจุดสังเกตต่างจากผิวแห้งทั่วไปอย่างไร?
A: สำหรับคนที่กังวลว่าอาการคันตามตัวที่เกิดขึ้นจะเกิดจากโรคไตหรือเบาหวานหรือไม่นั้น สามารถสังเกตได้จากความคันที่กระจายทั่วทั้งตัวและจะยิ่งคันมากเมื่ออยู่ในช่วงกลางคืน ต่างจากคนที่มีสภาพผิวแห้งจะสังเกตเห็นถึงผิวที่ลอกเป็นขุย คันในช่วงที่อุณหภูมิลดต่ำลงหรืออยู่ในห้องแอร์ เมื่อทา มอยส์เจอไรเซอร์  อาการก็จะบรรเทาลง

สรุป

อาการคัน สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคนและเกิดได้จากหลายปัจจัยประกอบกัน ไม่ว่าจะเป็น อุณหภูมิ มลภาวะ สิ่งแวดล้อม พฤติกรรมการใช้ชีวิต รวมไปถึงโรคประจำตัวบางอย่าง ทั้งนี้การบรรเทาอาการเบื้องต้นสามารถทำได้ด้วยการทาครีมที่มีมอยส์เจอไรเซอร์ เพื่อช่วยเคลือบผิว ลดอาการระคายเคืองให้น้อยลง รวมไปถึงการดริปวิตามินผิวสูตรที่ช่วยเสริมภูมิคุ้มกันให้แข็งแรง จะทำให้ร่างกายทนทานต่อสิ่งกระตุ้นที่ทำให้คันได้ดียิ่งขึ้น หรือฉีดสกินบูสเตอร์ที่ช่วยเพิ่มความชุ่มชื้น เสริมเกราะให้ผิวสุขภาพดียิ่งขึ้น สำหรับใครที่อยากดูแลผิวพรรณให้เปล่งปลั่ง มีออร่า และกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้แข็งแรง แนะนำให้เข้ามาปรึกษากับทีมแพทย์ที่มีประสบการณ์ของ Vincent Clinic Aesthetic เพื่อรับการประเมิน เลือกวิธีการดูแลผิวที่เหมาะสม และออกแบบการรักษาเฉพาะรายบุคคล