Vitamin B6 คืออะไร ช่วยเรื่องอะไรบ้าง ขาดวิตามินบี 6 เป็นอะไรไหม

Vitamin B6 เป็นวิตามินที่ร่างกายต้องใช้ในหลายกระบวนการสำคัญ ทั้งการเปลี่ยนสารอาหารให้เป็นพลังงาน การทำงานของระบบประสาท และการสร้างเม็ดเลือดแดง หากร่างกายได้รับไม่เพียงพออาจส่งผลต่อสุขภาพได้ Vincent Clinic Aesthetic จะพาไปรู้จักว่า Vitamin B6 คืออะไร วิตามินบี6 ช่วยอะไรบ้าง และหากขาดวิตามินบี 6 จะส่งผลอย่างไร

Vitamin B6 คืออะไร

Vitamin B6 คือ วิตามินบี ที่ละลายในน้ำ โดยมีหลายรูปแบบ เช่น Pyridoxine, Pyridoxal และ Pyridoxamine มีบทบาทสำคัญต่อการทำงานของเอนไซม์ การเผาผลาญสารอาหาร การนำสารอาหารไปใช้เป็นพลังงาน และการสร้างสารสำคัญที่จำเป็นต่อการทำงานของระบบต่าง ๆ ในร่างกาย 

Vitamin B6 มีอะไรบ้าง

Vitamin B6 มีอยู่หลายรูปแบบที่สามารถเปลี่ยนไปมาภายในร่างกาย รูปแบบสำคัญมีดังนี้ 

• Pyridoxine เป็นรูปแบบที่พบได้บ่อยในอาหารจากพืชและผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
• Pyridoxal เป็นหนึ่งในรูปแบบธรรมชาติของวิตามินบี 6 ที่ร่างกายสามารถนำไปเปลี่ยนเป็นรูปแบบที่ออกฤทธิ์ได้
• Pyridoxamine เป็นรูปแบบของวิตามินบี 6 ที่พบได้ในอาหารบางชนิด โดยเฉพาะอาหารจากสัตว์
• Pyridoxal Phosphate หรือ PLP (Pyridoxal 5′-Phosphate) เป็นหนึ่งในรูปแบบโคเอนไซม์ที่ออกฤทธิ์ของวิตามินบี 6 มีบทบาทสำคัญต่อการทำงานของเอนไซม์และกระบวนการเผาผลาญสารอาหารในร่างกาย 

วิตามินบี 6 ช่วยอะไร

วิตามิน B6 มีบทบาทต่อกระบวนการทำงานหลายด้านของร่างกาย โดยเฉพาะการเผาผลาญสารอาหาร ระบบประสาท และการสร้างเซลล์เม็ดเลือด โดยมีประโยชน์สำคัญ ดังนี้

• ช่วยในการเผาผลาญสารอาหาร มีส่วนช่วยให้ร่างกายนำโปรตีน คาร์โบไฮเดรต และไขมันไปใช้ในกระบวนการต่าง ๆ ได้อย่างเหมาะสม
• ช่วยสนับสนุนการทำงานของระบบประสาทและสมอง มีส่วนเกี่ยวข้องกับการสร้างสารสื่อประสาทที่จำเป็นต่อการทำงานของสมองและระบบประสาท
• ช่วยในการสร้างฮีโมโกลบิน ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญของเม็ดเลือดแดงที่ทำหน้าที่นำออกซิเจนไปยังเนื้อเยื่อต่าง ๆ
• ช่วยสนับสนุนระบบภูมิคุ้มกัน โดยมีส่วนเกี่ยวข้องกับการทำงานของเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกัน
• มีส่วนช่วยควบคุมระดับโฮโมซิสเทอีน ผ่านกระบวนการเผาผลาญกรดอะมิโนภายในร่างกาย
• มีความสำคัญในช่วงตั้งครรภ์ เนื่องจากวิตามินบี 6 มีส่วนเกี่ยวข้องกับพัฒนาการของสมองและระบบประสาทของทารก
• อาจช่วยบรรเทาอาการคลื่นไส้และอาเจียนในหญิงตั้งครรภ์ โดยวิตามินบี 6 เป็นหนึ่งในทางเลือกที่ใช้สำหรับอาการแพ้ท้อง แต่การรับประทานในรูปแบบอาหารเสริมควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์

วิตามินบี 6 ได้จากอะไรบ้าง

ร่างกายสามารถได้รับวิตามินb 6 จากอาหารในชีวิตประจำวัน รวมถึงผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและการให้วิตามินทางหลอดเลือดดำในบางกรณี โดยแต่ละวิธีเหมาะกับความต้องการที่แตกต่างกัน ดังนี้ 

อาหารที่มีวิตามินบี 6

วิตามินบี 6 เป็น วิตามิน ที่พบได้ทั้งในอาหารจากสัตว์และพืช จึงสามารถได้รับจากการรับประทานอาหารในชีวิตประจำวัน หากเลือกรับประทานอาหารให้หลากหลายและครบถ้วน ก็สามารถช่วยให้ร่างกายได้รับวิตามินบี 6 ในปริมาณที่เพียงพอ โดยแหล่งอาหารที่พบวิตามินบี 6 ได้บ่อยมีดังนี้ 

• เนื้อไก่และเนื้อสัตว์ เป็นแหล่งวิตามินบี 6 ที่ร่างกายสามารถได้รับจากมื้ออาหารทั่วไป
• ปลา เช่น ปลาแซลมอน ปลาทูน่า และปลาบางชนิด
• ตับและเครื่องในสัตว์ มีวิตามินบี 6 รวมถึงวิตามินและแร่ธาตุชนิดอื่น
• มันฝรั่งและผักที่มีแป้ง เป็นหนึ่งในแหล่งวิตามินบี 6 จากพืช
• กล้วย เป็นผลไม้ที่มีวิตามินบี 6 และรับประทานได้ง่าย
• ถั่วและเมล็ดพืช เช่น ถั่วลูกไก่ ถั่วบางชนิด และเมล็ดธัญพืช
• ธัญพืชเสริมวิตามิน อาจมีการเติมวิตามินบี 6 และวิตามินบีชนิดอื่นเพิ่มเติม

อาหารเสริม Vitamin B6

Vitamin B6 สามารถพบได้ในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารหลายรูปแบบ ทั้งแบบวิตามินบี 6 เดี่ยว วิตามินบีรวม หรือ Vitamin B Complex รวมถึงวิตามินรวมที่มีวิตามินบี 6 เป็นหนึ่งในส่วนประกอบ ปริมาณของวิตามินบี 6 ในแต่ละผลิตภัณฑ์อาจแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบฉลากและเลือกปริมาณให้เหมาะสม โดยเฉพาะผู้ที่ต้องการรับประทานต่อเนื่องหรือรับประทานร่วมกับอาหารเสริมชนิดอื่น

ดริปวิตามินที่มี Vitamin B6

Vitamin B6 อาจเป็นหนึ่งในส่วนประกอบของสูตรดริปวิตามินหรือ IV Drip ร่วมกับวิตามินและสารอาหารชนิดอื่น โดยเป็นการให้สารอาหารเข้าสู่ร่างกายผ่านทางหลอดเลือดดำโดยตรง สูตรและปริมาณที่ใช้จะแตกต่างกันตามวัตถุประสงค์และภาวะสุขภาพของแต่ละคน จึงควรได้รับการประเมินและดูแลโดยแพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์ก่อนรับบริการ

ขาดวิตามินบี 6 เป็นอะไรไหม

หากร่างกายได้รับวิตามินบี 6 ไม่เพียงพอ อาจส่งผลต่อการสร้างเม็ดเลือด ระบบประสาท และภูมิคุ้มกัน โดยอาการที่อาจเกิดขึ้นได้หากขาดวิตามินบี 6 มีดังนี้

• อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย จากความผิดปกติของการสร้างเม็ดเลือดแดง
• โลหิตจาง เนื่องจากวิตามินบี 6 มีส่วนช่วยในการสร้างฮีโมโกลบิน
• ริมฝีปากแห้ง แตก หรือมุมปากอักเสบ
• ลิ้นบวม แดง หรือเจ็บลิ้น
• ผิวหนังอักเสบหรือมีผื่น โดยเฉพาะบริเวณใบหน้าและหนังศีรษะ
• ชาปลายมือปลายเท้า หรือรู้สึกเสียวซ่า จากผลกระทบต่อการทำงานของระบบประสาท
• อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิด หรือสับสน ในกรณีที่ขาดวิตามินบี 6 มาก
• ภูมิคุ้มกันทำงานลดลง ทำให้ร่างกายตอบสนองต่อการติดเชื้อได้ไม่ดีเท่าที่ควร

ควรได้รับ Vitamin B6 วันละเท่าไหร่

ปริมาณ Vitamin B6 ที่ควรได้รับในแต่ละวันจะแตกต่างกันตามอายุ เพศ และช่วงวัย โดยปริมาณที่แนะนำสำหรับผู้ใหญ่และกลุ่มที่มีความต้องการเพิ่มขึ้น มีดังนี้

• ผู้ใหญ่อายุ 19 – 50 ปี 1.3 มิลลิกรัมต่อวัน
• ผู้ชายอายุ 51 ปีขึ้นไป 1.7 มิลลิกรัมต่อวัน
• ผู้หญิงอายุ 51 ปีขึ้นไป 1.5 มิลลิกรัมต่อวัน
• หญิงตั้งครรภ์ 1.9 มิลลิกรัมต่อวัน
• หญิงให้นมบุตร 2.0 มิลลิกรัมต่อวัน

กิน Vitamin B6 มากเกินไปมีผลข้างเคียงไหม

การได้รับ Vitamin B6 จากอาหารในปริมาณปกติมักไม่ก่อให้เกิดปัญหาต่อร่างกาย แต่การรับประทานอาหารเสริม Vitamin B6 ในปริมาณสูงและต่อเนื่องเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดอาการต่าง ๆ ได้ ดังนี้

• เสียวแปลบหรือเหมือนเข็มทิ่ม อาจรู้สึกเหมือนมีเข็มจิ้ม ไฟช็อต หรือยิบ ๆ บริเวณปลายมือปลายเท้า ซึ่งเป็นอาการที่สัมพันธ์กับการระคายเคืองหรือความผิดปกติของเส้นประสาทส่วนปลาย
• แสบร้อนบริเวณมือและเท้า อาจมีความรู้สึกร้อนหรือแสบร้อนทั้งที่ผิวหนังไม่ได้สัมผัสสิ่งที่มีความร้อน และบางรายอาจรู้สึกไม่สบายจนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน
• มีอาการชาหรือความรู้สึกลดลง อาจรู้สึกว่ามือหรือเท้าชา รับสัมผัสได้ลดลง หรือรู้สึกไม่เหมือนเดิม ซึ่งอาจเกิดขึ้นต่อเนื่องหากยังได้รับวิตามินบี 6 มากเกินไป
• มีปัญหาจากความผิดปกติของเส้นประสาทบริเวณอื่น ในบางกรณีอาจกระทบเส้นประสาทที่ควบคุมอวัยวะภายใน เช่น กระเพาะปัสสาวะ ทำให้เกิดความผิดปกติในการขับถ่ายได้
• เส้นประสาทส่วนปลายเสียหายมากขึ้น หากได้รับวิตามินบี 6 ในปริมาณสูงต่อเนื่องเป็นเวลานานและไม่ได้รับการประเมิน อาการอาจรุนแรงขึ้นหรือใช้เวลานานในการฟื้นตัว

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Vitamin B6 (FAQ)

Q: วิตามินบี 6 กินตอนไหน
A: วิตามินบี 6 สามารถรับประทานได้ทั้งตอนเช้าหรือระหว่างวัน โดยกินพร้อมอาหารหรือหลังอาหารก็ได้ หากรับประทานแล้วรู้สึกคลื่นไส้หรือระคายเคืองกระเพาะ ควรกินพร้อมมื้ออาหารเพื่อช่วยลดอาการไม่สบายท้อง 

Q: วิตามินบี 6 กินทุกวันได้ไหม
A: วิตามินบี 6 สามารถกินได้ทุกวัน หากได้รับในปริมาณที่เหมาะสม แต่ไม่ควรรับประทานอาหารเสริมขนาดสูงต่อเนื่อง เพราะอาจส่งผลต่อระบบประสาทได้ 

Q: ยาวิตามินบี 6 มีไว้ทำอะไร
A: ยาวิตามินบี 6 ใช้ป้องกันหรือรักษาภาวะขาดวิตามินบี 6 และอาจใช้ในบางกรณีตามคำแนะนำของแพทย์ 

Q: Vitamin B6 กับ B1 และ B12 ต่างกันอย่างไร
A: Vitamin B1 ช่วยเปลี่ยนอาหารเป็นพลังงานและดูแลระบบประสาท ส่วน B6 ช่วยการเผาผลาญและสร้างสารสื่อประสาท ขณะที่ B12 ช่วยสร้างเม็ดเลือดแดงและ DNA 

สรุป 

Vitamin B6 เป็นวิตามินที่ละลายในน้ำ มีบทบาทต่อการเผาผลาญสารอาหาร การทำงานของระบบประสาท การสร้างเม็ดเลือดแดง และระบบภูมิคุ้มกัน สามารถได้รับจากอาหาร อาหารเสริม และการดริปวิตามินในบางกรณี สำหรับผู้ที่สนใจดูแลร่างกายด้วยวิตามิน สามารถเข้ามาปรึกษาที่ Vincent Clinic Aesthetic เพื่อให้บุคลากรทางการแพทย์ประเมินและแนะนำสูตรดริปวิตามินที่เหมาะกับแต่ละบุคคล