ตีนกา เกิดจากอะไร แก้ได้ด้วยวิธีไหนบ้างทั้งแบบธรรมชาติและเร่งด่วน

ตีนกาเป็นริ้วรอยบริเวณหางตาที่หลายคนเริ่มเห็นชัดเมื่ออายุมากขึ้น หรือจากการยิ้ม หรี่ตา และใช้สายตาหนักเป็นประจำ แม้จะเป็นรอยเส้นเล็ก ๆ แต่ก็ทำให้ใบหน้าดูเหนื่อยล้าและดูมีอายุ Vincent Clinic Aesthetic จะพาไปดูว่าตีนกาเกิดจากอะไร และมีวิธีแก้อย่างไรบ้างทั้งวิธีแบบธรรมชาติ และวิธีเร่งด่วนทางการแพทย์ เพื่อให้ผิวรอบดวงตากลับมาดูเรียบเนียนและสดใสขึ้น

Key Takeaways

• ตีนกา คือ ริ้วรอยบริเวณหางตาที่เกิดจากการหดตัวของกล้ามเนื้อซ้ำ ๆ ร่วมกับการเสื่อมของคอลลาเจนและอีลาสตินตามวัย
• ตีนกามี 2 ประเภทโดยจะมีตีนกาชนิดตื้นที่เห็นชัดเวลาแสดงสีหน้า กับตีนกาชนิดลึกที่เห็นแม้ใบหน้าอยู่ในท่าปกติ ไม่ได้แสดงสีหน้าเลย
• สาเหตุหลักของตีนกา ได้แก่ อายุที่เพิ่มขึ้น การยิ้มและหรี่ตาบ่อย ๆ แสงแดด รังสี UV มลภาวะ การสูบบุหรี่ การพักผ่อนไม่เพียงพอ และการดูแลผิวที่ไม่เหมาะสม
• วิธีรักษาตีนกาแบบเร่งด่วนทางการแพทย์จะมีการฉีดโบท็อกสำหรับตีนกาตื้น ฟิลเลอร์ สารกระตุ้นคอลลาเจน เครื่องยกกระชับ เลเซอร์สำหรับตีนกาลึก และการผ่าตัดในกรณีที่มีความหย่อนคล้อย ร่วมกับตีนกา
• วิธีลดรอยตีนกาแบบธรรมชาติควรจะนอนหลับให้เพียงพอ ป้องกันแสงแดด บำรุงผิวรอบดวงตา ดื่มน้ำมากพอ รับประทานอาหารที่มีสารต้านอนุมูลอิสระ และหลีกเลี่ยงการขยี้ตา
• การเลือกวิธีแก้ตีนกาควรพิจารณาจาก ระดับความลึกของริ้วรอย สภาพผิว และโครงสร้างใบหน้า เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่เหมาะสมและปลอดภัย

ตีนกา คืออะไร

ตีนกา (Crow’s feet) คือ ริ้วรอยเส้นเล็ก ๆ ที่เกิดบริเวณหางตา มีลักษณะคล้ายรอยเท้านกจึงมักเรียกว่า “ตีนกา” สามารถเห็นได้ชัดเจนเวลายิ้ม หัวเราะ หรือหรี่ตา โดยตีนกาแบ่งออกเป็น 2 แบบดังนี้ 

• ตีนกาชนิดตื้น เป็นริ้วรอยที่เห็นชัดเวลาแสดงสีหน้า แต่จะจางลงเมื่อใบหน้าอยู่ในท่าปกติ รอยยังไม่ลึกมาก และมักเกิดจากการขยับกล้ามเนื้อซ้ำ ๆ หรือผิวที่เริ่มสูญเสียความยืดหยุ่น 
• ตีนกาชนิดลึก เป็นรอยพับที่เห็นได้ชัดแม้ไม่ได้แสดงสีหน้า เกิดจากผิวที่เสื่อมสภาพมากขึ้น หรือรอยตื้นที่สะสมจนกลายเป็นร่องลึกถาวร

ในมุมมองของโหงวเฮ้งบริเวณหางตาถูกเรียกว่า วังคู่ครอง ซึ่งเชื่อมโยงกับเรื่องความรัก ชีวิตคู่ และเสน่ห์ส่วนตัว ลักษณะของตีนกาหรือริ้วรอยหางตาจึงถูกตีความแตกต่างกันไป เช่น รอยหลายเส้นอาจสื่อถึงเสน่ห์และความโรแมนติก แต่ความสัมพันธ์ที่ไม่คงที่ ขณะที่รอยเส้นเดียวชัดเจนอาจหมายถึงการเกื้อหนุนกันในชีวิตคู่ ส่วนหางตาเรียบเนียนมักถูกมองว่าเป็นสัญลักษณ์ของความราบรื่น

ตีนกา เกิดจากอะไร

ตีนกาเกิดได้จากหลายปัจจัย ทั้งปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้ เช่น เรื่องอายุ และปัจจัยที่ควบคุมได้ เช่น พฤติกรรมการใช้ชีวิต โดยสาเหตุที่ทำให้เกิดตีนกามีดังนี้

• อายุที่เพิ่มขึ้น ทำให้คอลลาเจนและอีลาสตินลดลง ผิวรอบดวงตาบางลงและสูญเสียความยืดหยุ่น
• การแสดงสีหน้าซ้ำ ๆ เช่น ยิ้ม หัวเราะ หยีตา หรือขมวดคิ้ว ทำให้ผิวพับในตำแหน่งเดิมจนเกิดริ้วรอยถาวร
• แสงแดดและรังสี UV เพราะจะทำลายโครงสร้างผิว เร่งให้ผิวเสื่อมสภาพเร็วขึ้น
• มลภาวะและการสูบบุหรี่ เมื่อผิวโดนมลภาวะบ่อย ๆ หรือการสูบบุหรี่ ก็จะทำให้ผิวแข็งแรงน้อยลง
• พฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น นอนดึก พักผ่อนไม่เพียงพอ และความเครียด ทำให้ผิวฟื้นฟูได้ไม่เต็มที่
• การดูแลผิวที่ไม่เหมาะสม เช่น ขยี้ตาแรง ๆ หรือปล่อยให้ผิวรอบดวงตาแห้งขาดความชุ่มชื้น

รอยตีนกา แก้อย่างไร

การแก้รอยตีนกาควรประเมินจากความรุนแรงของริ้วรอย สภาพผิวของแต่ละบุคคล ซึ่งการแก้รอยตีนกา สามารถทำได้แบบเร่งด่วนด้วยวิธีทางการแพทย์ และวิธีแบบธรรมชาติดังนี้

โบตีนกา

Botulinum toxin ตีนกา เป็นวิธีช่วยลดริ้วรอยบริเวณหางตา รอยตีนกาแบบตื้น โดยเมื่อ ฉีดโบตีนกา แล้วจะออกฤทธิ์คลายการทำงานของกล้ามเนื้อที่หดตัวซ้ำ ๆ จากการยิ้ม หัวเราะ หรือหรี่ตา ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของการเกิดรอยพับ เมื่อกล้ามเนื้อผ่อนคลายลงผิวบริเวณเดิมจะไม่พับซ้ำ ทำให้รอยตีนกาดูจางลง ผิวเรียบเนียนขึ้น และยังช่วยชะลอการเกิดร่องลึกในระยะยาว

ฟิลเลอร์แก้รอยตีนกา

การฉีดฟิลเลอร์รอยตีนกาจะช่วยลดรอยตีนกาแบบลึก โดยแพทย์จะ ฉีดฟิลเลอร์ เข้าไปเพื่อปรับโครงสร้าง และพยุงผิวช่วงบริเวณหางตาที่ยุบตัวจากไขมัน เนื้อเยื่อ หรือกระดูก ทำให้ริ้วรอยร่องลึกตีนกาเรียบเนียนมากขึ้น และยังสามารถช่วยยกกระชับบริเวณหางตาได้อีกด้วย

ฉีดสารกระตุ้นคอลลาเจนแก้ริ้วรอยตีนกา

การฉีดสารกระตุ้นคอลลาเจนเพื่อแก้ไขรอยตีนกา เป็นอีกทางเลือกหนึ่งเพื่อช่วยฟื้นฟูผิวที่เริ่มเสื่อมสภาพ เพราะ Collagen Biostimulator จะเข้าไปกระตุ้นให้ร่างกายสร้างคอลลาเจนใหม่ตามธรรมชาติ ทำให้ผิวบริเวณตีนกา หางตาดูแน่นกระชับ และเรียบเนียนขึ้น โดยสารที่สามารถกระตุ้นคอลลาเจนได้ มีดังนี้

• Sculptra เป็นสาร Poly-L-lactic acid ช่วยกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนในชั้นผิวอย่างช้า ๆ เมื่อคอลลาเจนเพิ่มขึ้น รอยตีนกาที่เกิดจากผิวเสื่อมสภาพจะดูตื้นลงและผิวโดยรวมดูเรียบขึ้น
• Radiesse เป็นสารที่มีส่วนประกอบของ Calcium Hydroxylapatite ช่วยพยุงผิวให้ดูเต็มขึ้น พร้อมทั้งกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนในระยะยาว ทำให้ผิวบริเวณหางตาดูแน่นและกระชับขึ้น 
• Juvelook เป็นสารผสมระหว่าง Poly-D,L-lactic acid และ Hyaluronic Acid ช่วยเติมเต็มร่องตื้น และกระตุ้นคอลลาเจนในระยะเวลาต่อมาทำให้ผิวดูอิ่มฟูขึ้นและริ้วรอยดูเรียบเนียนขึ้น
• Profhilo เป็น Hyaluronic Acid ที่มีความเข้มข้นสูงที่ช่วยฟื้นฟู และปรับโครงสร้างผิวให้แข็งแรง กระตุ้นการสร้างคอลลาเจนและอีลาสติน ช่วยให้ผิวบริเวณหางตาดูชุ่มชื้น แน่น และเรียบขึ้น
• HArmonyCa เป็นสารผสมระหว่าง Hyaluronic Acid และ Calcium Hydroxylapatite ให้ผลทั้งการพยุงผิวในระยะแรกและการกระตุ้นคอลลาเจนในระยะยาว ช่วยให้ผิวดูแน่นขึ้นและริ้วรอยดูตื้นลง
• AestheFill เป็นสารในกลุ่ม Poly-L-lactic acid ที่สามารถช่วยกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนอย่างต่อเนื่อง ทำให้ผิวค่อย ๆ แน่นและแข็งแรงขึ้น พร้อมช่วยลดความชัดของรอยตีนกาให้ดูตื้นอย่างเป็นธรรมชาติ

ใช้เครื่องยกกระชับบริเวณหางตา

แก้ตีนกาด้วยเทคโนโลยีเครื่องยกกระชับ เพื่อช่วยกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนและกระชับผิวรอบดวงตาให้ดูเรียบตึงขึ้นด้วยเทคโนโลยีดังนี้ 

• Ulthera เป็นการใช้พลังงานอัลตราซาวด์ลงลึกถึงชั้นผิวและชั้นพังผืด ช่วยกระตุ้นคอลลาเจนใหม่และยกกระชับโครงสร้างผิวบริเวณหางตา ทำให้ริ้วรอยดูตื้นลงเมื่อผิวแน่นขึ้น
• Morpheus8 เป็นการใช้คลื่นวิทยุร่วมกับเข็มขนาดเล็ก ส่งพลังงานลงสู่ชั้นผิวเพื่อกระตุ้นคอลลาเจนและปรับสภาพผิว ช่วยให้ผิวเรียบขึ้นและลดริ้วรอยตื้นถึงปานกลาง
• Thermage FLX เป็นการใช้คลื่นวิทยุความถี่สูงกระตุ้นคอลลาเจนในชั้นผิว ช่วยให้ผิวรอบดวงตากระชับขึ้น ลดความหย่อนคล้อยและทำให้รอยตีนกาดูจางลง
• Ultraformer MPT เป็นการใช้พลังงานอัลตราซาวด์แบบโฟกัสลงลึกหลายระดับ เพื่อกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนและยกผิวบริเวณหางตา เหมาะกับริ้วรอยที่เกิดจากผิวเริ่มหย่อนคล้อย
• Volnewmer เป็นการใช้คลื่นวิทยุที่เน้นการกระตุ้นคอลลาเจนและเพิ่มความยืดหยุ่นของผิว ช่วยให้ผิวบริเวณหางตาดูแน่นขึ้นและริ้วรอยตื้นดูเรียบขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป

เลเซอร์ตีนกา

เลเซอร์แก้รอยตีนกาทำงานด้วยการกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนใหม่ในชั้นผิว และฟื้นฟูโครงสร้างผิวที่เสื่อมสภาพ ช่วยให้ผิวบริเวณหางตาแน่นขึ้น เรียบขึ้น และริ้วรอยดูตื้นขึ้นอย่างช้า ๆ เหมาะกับรอยตีนกาที่เกิดจากความบางและการเสื่อมของผิว

ทรีทเม้นท์หน้า

การทำทรีทเม้นท์หน้าแก้รอยตีนกาจะช่วยฟื้นฟูผิว และผ่อนคลายกล้ามเนื้อ โดยที่ Vincent Clinic มีโปรแกรม UltraLift Program ทรีทเม้นท์ยกกระชับสูตรเฉพาะของคลินิก ช่วยปรับผิวให้แน่นขึ้น ลดความหย่อนคล้อยบริเวณหางตา และทำให้ริ้วรอยดูตื้นลง พร้อมเทคโนโลยีคลื่นพลังงานที่ช่วยผลักวิตามินลงสู่ชั้นผิวร่วมกับเทคนิคการนวดกัวซาเพื่อกระตุ้นการไหลเวียนเลือดและน้ำเหลือง ช่วยให้ผิวดูเรียบ กระชับขึ้นหลังทำ 

ผ่าตัดรอยตีนกา

ผ่าตัดแก้รอยตีนกาเป็นการศัลยกรรมยกกระชับบริเวณขมับและหางตา เพื่อแก้ริ้วรอยลึกและความหย่อนคล้อยด้านข้างใบหน้า ศัลยแพทย์จะปรับตำแหน่งผิวและเนื้อเยื่อให้ตึงขึ้น โดยแผลมักซ่อนในแนวไรผม ทำให้มองเห็นไม่ชัด เหมาะสำหรับคนที่มีรอยตีนกาลึกมากหรือมีผิวหย่อนคล้อยชัดเจน

ผ่าตัดดึงหน้า

แก้รอยตีนกาด้วยการดึงหน้าแพทย์จะทำการใช้เทคนิคดึงขมับหรือดึงหน้าส่วนบน เพื่อยกกระชับผิวบริเวณหางตา หางคิ้ว และด้านข้างใบหน้า โดยซ่อนแผลไว้ในแนวไรผม ช่วยลดริ้วรอยลึกและความหย่อนคล้อยได้ 

วิธีลดริ้วรอยตีนกาด้วยวิธีธรรมชาติ

รอยตีนกาที่ไม่ลึกมากสามารถแก้ได้ด้วยวิธีธรรมชาติที่ทำได้ในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการปรับพฤติกรรมและบำรุงผิวอย่างเหมาะสมจะช่วยให้ผิวรอบดวงตาดูเรียบเนียนและแข็งแรงขึ้น โดยมีแนวทางดูแลดังนี้

• นอนหลับให้เพียงพอ วันละประมาณ 6 – 8 ชั่วโมง เพื่อให้ร่างกายซ่อมแซมผิวและลดการเกิดริ้วรอย
• ปกป้องผิวจากแสงแดด ด้วยการทาครีมกันแดดและสวมแว่นกันแดด เพื่อลดการทำลายคอลลาเจน
• บำรุงผิวรอบดวงตาอย่างสม่ำเสมอ ด้วยมอยส์เจอไรเซอร์หรืออายครีมที่ช่วยเพิ่มความชุ่มชื้น
• มาสก์และใช้สมุนไพรธรรมชาติ เช่น ใบบัวบก แตงกวา มะเขือเทศ หรือน้ำผึ้ง เพื่อเติมความชุ่มชื้นและต้านอนุมูลอิสระ
• ดื่มน้ำให้เพียงพอ วันละประมาณ 8 – 10 แก้ว เพื่อรักษาความชุ่มชื้นของผิวจากภายใน
• รับประทานอาหารที่มีสารต้านอนุมูลอิสระ เช่น ผักผลไม้สีเขียวเข้ม อะโวคาโด มะเขือเทศ และปลาทะเล
• หลีกเลี่ยงการขยี้ตา ลดความเครียด และออกกำลังกายสม่ำเสมอ เพื่อช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือดและคอลลาเจน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ตีนกา (FAQ)

Q : มีรอยตีนกาควรฉีดอะไร
A : หากมีรอยตีนกาการฉีดโบท็อก (Botulinum toxin) สามารถช่วยลดการทำงานของกล้ามเนื้อบริเวณหางตาทำให้ริ้วรอยจากการยิ้มและหรี่ตาดูจางลงได้ แต่ในกรณีที่เป็นร่องลึกชัดเจนหรือผิวบริเวณนั้นยุบตัวมากฉีดฟิลเลอร์จะเหมาะกว่า

Q : มีปัญหารอยตีนการ่วมกับรอยใต้ตา ควรแก้อย่างไร
A : หากมีรอยตีนการ่วมกับรอยใต้ตา ควรแยกประเมินแต่ละปัญหาเพราะสาเหตุแตกต่างกัน รอยตีนกามักใช้โบท็อกซ์เพื่อลดการทำงานของกล้ามเนื้อ ส่วนร่องลึกใต้ตาแพทย์อาจแนะนำให้ ฉีดฟิลเลอร์ใต้ตา หรือทำโปรแกรมยกกระชับ

Q : ป้องกันอย่างไรไม่ให้มีริ้วรอยตีนกาก่อนวัย
A : ป้องกันการเกิดรอยตีนกาก่อนวัยควรเริ่มจากการปกป้องผิวรอบดวงตาจากแสงแดด บำรุงผิวให้ชุ่มชื้นสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงการขยี้ตา พักผ่อนให้เพียงพอ และดูแลสุขภาพโดยรวม เมื่อผิวแข็งแรงและไม่ถูกทำร้ายซ้ำ ๆ ก็จะช่วยชะลอการเกิดริ้วรอยได้

Q : นวดหน้าสามารถช่วยลดริ้วรอยตีนกาได้ไหม
A : การนวดหน้าสามารถช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือดและเพิ่มความผ่อนคลายของกล้ามเนื้อรอบดวงตา ทำให้ผิวดูสดใสขึ้นชั่วคราว และอาจช่วยชะลอการเกิดริ้วรอยตื้นได้บ้าง แต่ไม่สามารถแก้รอยตีนกาที่ลึกหรือเกิดจากโครงสร้างผิวเสื่อมสภาพได้อย่างชัดเจน

Q : ครีมลดรอยตีนกาช่วยลดตีนกาได้จริงไหม
A : ครีมลดรอยตีนกาสามารถช่วยให้ริ้วรอยตื้นดูจางลงได้ โดยเฉพาะสูตรที่เพิ่มความชุ่มชื้นหรือมีส่วนช่วยกระตุ้นการผลัดเซลล์ผิว แต่ผลลัพธ์มักค่อยเป็นค่อยไปและเหมาะกับรอยระยะเริ่มต้น หากเป็นร่องลึกจากการทำงานของกล้ามเนื้อหรือผิวหย่อนคล้อย อาจต้องใช้หัตถการทางการแพทย์ร่วมด้วย

สรุป

ตีนกาเป็นริ้วรอยบริเวณหางตาที่เกิดจากการหดตัวของกล้ามเนื้อซ้ำ ๆ ร่วมกับการเสื่อมของคอลลาเจนตามวัย และปัจจัยกระตุ้นอย่างแสงแดด พฤติกรรมการใช้ชีวิต และการดูแลผิวที่ไม่เหมาะสม หากต้องการลดรอยตีนกา และเลือกวิธีที่เหมาะกับสภาพผิวของตนเอง สามารถเข้ามาปรึกษาที่ Vincent Clinic Aesthetic ได้ โดยแพทย์จะประเมินความลึกของริ้วรอยตีน ลักษณะโครงสร้างผิว ก่อนแนะนำแนวทางการดูแลที่เหมาะสม เพื่อให้ผิวรอบดวงตากลับมาเรียบเนียน สดใสอีกครั้ง