ขนคุด เกิดจากอะไร รักษาด้วยวิธีไหนดี รวมวิธีทำให้ผิวเรียบเนียน

ขนคุด อาการผิดปกติที่เกิดขึ้นบริเวณผิวหนัง ทำให้ผิวดูไม่เรียบเนียน บั่นทอนความมั่นใจเป็นอย่างมาก แต่อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องร้ายแรง หากรีบรักษาสามารถทำให้ผิวกลับมาแข็งแรง สุขภาพดีได้ ในบทความนี้ Vincent Clinic Aesthetic จะพาไปทำความเข้าใจเกี่ยวกับปัญหานี้ว่าคืออะไร เกิดขึ้นจากสาเหตุอะไร แก้ไขได้ด้วยวิธีไหนบ้าง ใช้เวลานานไหมกว่าจะหาย อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้จากเนื้อหาต่อไปนี้

ขนคุด คืออะไร 

ขนคุด (Keratosis Pilaris) คือ อาการของผิวหนังที่มีตุ่มนูนบวมขนาดเล็กบริเวณรูขุมขน ซึ่งมาจากการอุดตันใต้ผิวหนัง มีลักษณะเป็นตุ่มแดง อักเสบ หรือหากอาการรุนแรงอาจมีหนองร่วมด้วย หากใช้มือลูบหรือสัมผัสผิวหนังบริเวณนั้นจะรู้สึกถึงความสาก ผิวไม่เรียบเนียน มักพบได้บ่อยในตำแหน่งที่ผิวหนังมีความแห้งกร้าน

ขนคุดเกิดจากอะไร

สาเหตุที่ทำให้เกิดปัญหาขนคุดมาจากการสร้างเคราตินในรูขุมขนมากเกินไป ทำให้เส้นขนไม่สามารถงอกผ่านผิวหนังออกมาได้ จึงเกิดการอุดตันและอักเสบตามมา โดยอาการเหล่านี้สามารถถูกกระตุ้นได้จากหลายปัจจัย ดังนี้

• กรรมพันธุ์ มักพบในกลุ่มคนที่มีความผิดปกติทางผิวหนังบางอย่าง ซึ่งสามารถส่งต่อกันในครอบครัวได้ เช่น โรคภูมิแพ้ผิวหนัง
• กำจัดขนผิดวิธี ในกรณีของคนที่มักจะกำจัดขนด้วยการโกน ถอน แว็กซ์ หรือใช้ครีมกำจัดขน มีโอกาสสูงที่จะทำให้เส้นขนขาดและส่วนที่เหลืออยู่ใต้ผิวหนังไม่สามารถงอกออกมาได้
• สภาพผิว สำหรับคนที่มีผิวแห้งมีโอกาสเกิดปัญหาขนคุดอักเสบได้มากกว่าคนทั่วไป เพราะเซลล์ผิวหนังมีการผลิตและหลุดลอกอย่างผิดปกติ จนทำให้เคราตินเกิดการสะสมมากเกินไป
• ฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง มักพบได้บ่อยในสตรีที่กำลังตั้งครรภ์หรือในช่วงวัยรุ่นที่ร่างกายกำลังเจริญเติบโต
• อายุ โรคขนคุดสามารถเกิดได้กับทุกช่วงวัย โดยเฉพาะในช่วงวัยรุ่นและวัยเด็ก ซึ่งจะดีขึ้นเองเมื่อเข้าสู่วัยผู้ใหญ่
• สภาพอากาศ ในกรณีของคนที่ต้องอยู่ในสถานที่ที่มีอากาศแห้งหรืออากาศหนาว มักจะเกิดตุ่มขนคุดได้ง่ายกว่าปกติและค่อนข้างรุนแรง เพราะความชุ่มชื้นถูกดึงออกไปจนทำให้ผิวแห้ง
• ใส่เสื้อผ้ารัดรูป คนที่ชอบใส่เสื้อผ้าแนบเนื้อหรือรัดรูปมาก ๆ มีโอกาสสูงที่จะเกิดการเสียดสีทำให้แนวการงอกของขนผิดทิศทาง
• โรคประจำตัว โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่ป่วยเป็นโรคภูมิแพ้ โรคเบาหวาน หรือโรคไทรอยด์ ซึ่งการทำงานในร่างกายจะเกิดความผิดปกติ ทำให้ผิวสูญเสียความชุ่มชื้นจนเกิดอาการผิวแห้ง

ลักษณะอาการของขนคุดมีอะไรบ้าง

ลักษณะของขนคุดอักเสบมีด้วยกันหลายอย่าง มักจะเป็นอาการที่ปรากฏขึ้นชัดเจนบนผิวหนัง ทำให้สังเกตได้ง่าย โดยมีอาการต่าง ๆ ที่แสดงออกมาว่ากำลังเกิดปัญหา ดังนี้

• ผิวมีตุ่มนูน บริเวณรูขุมขนจะเกิดเป็นตุ่มขนาดเล็ก ซึ่งมักจะมาจากขนใต้ผิวหนังที่ไม่สามารถงอกขึ้นมาได้ มีทั้งตุ่มสีแดง ตุ่มสีน้ำตาล หรือตุ่มสีเนื้อ
• ผิวไม่เรียบเนียน เวลาที่ใช้มือลูบหรือสัมผัสบริเวณผิวหนัง จะรู้สึกถึงความสาก ผิวไม่เนียนนุ่ม
• อาการอักเสบ สำหรับคนที่เกิดปัญหารุนแรงอาจพบอาการอักเสบได้มากกว่าปกติ ตุ่มขนคุดบวมแดง รู้สึกเจ็บ และอาจมีหนองได้อีกด้วย
• อาการคัน เกิดจากการที่เส้นขนดันผิวหนังขึ้นมาจนทำให้เกิดการระคายเคือง โดยเฉพาะคนที่มีผิวแห้งจะยิ่งรู้สึกคันได้มากขึ้น
• สีผิวไม่สม่ำเสมอ เนื่องจากในรูขุมขนมีการสะสมของเคราตินอยู่เยอะและเกิดการอักเสบร่วมด้วย จึงทำให้สีผิวในบริเวณนั้นที่เกิดปัญหาเข้มกว่าจุดอื่น

ขนคุดมักเกิดขึ้นที่บริเวณไหนบ้าง

สำหรับโรคขนคุดพบได้ทั่วทั้งร่างกายในตำแหน่งที่มีรูขุมขนและเส้นขนอยู่ ซึ่งบริเวณที่สามารถพบปัญหาได้บ่อยมักจะเป็นตำแหน่งที่มีขนขึ้นเยอะ ขนเส้นหนา หรือผิวมีความบอบบาง ดังนี้

• ขนคุดที่รักแร้ ตำแหน่งนี้มักเกิดการเสียดสีกับเสื้อผ้าและมีการกำจัดขนอยู่บ่อยครั้ง จึงทำให้เกิดการระคายเคืองและเกิดตุ่มขนคุดได้ง่าย
• ขนคุดที่แขน เป็นตำแหน่งที่ต้องสัมผัสกับมลภาวะและอากาศภายนอกอยู่ตลอดเวลา จึงทำให้สูญเสียความชุ่มชื้นและกลายเป็นผิวแห้งได้ง่าย
• ขนคุดที่ขา บริเวณนี้มีพื้นที่ค่อนข้างใหญ่ มีการเสียดสีกับกางเกงได้ง่าย และหลายคนนิยมที่จะกำจัดขนอยู่บ่อย ๆ จึงมักจะพบขนคุดได้ง่ายกว่าบริเวณอื่น
• ขนคุดที่หน้าอก สามารถเกิดขึ้นได้จากการอุดตันของรูขุมขนจากหลายปัจจัย เพราะผิวบริเวณนี้มีความบอบบางจึงไวต่อสิ่งกระตุ้นได้ง่าย โดยเฉพาะในคนที่โกนขนหน้าอกบ่อย ๆ
• ขนคุดที่หลัง บริเวณนี้มีพื้นที่ค่อนข้างกว้าง หากทำความสะอาดไม่ดีอาจเกิดการสะสมของสิ่งสกปรก แบคทีเรีย หรือเซลล์ผิวที่ตายแล้วแต่หลุดออกไม่หมด จนทำให้เส้นขนงอกออกมาไม่ได้
• ขนคุดที่อวัยวะเพศ เนื่องจากตำแหน่งนี้มีผิวที่ค่อนข้างเซนซิทีฟ ขนขึ้นเยอะ และเส้นขนมีความหนา การเสียดสีกับเสื้อผ้า ความอับชื้น และการกำจัดขนด้วยวิธีทั่วไป จึงทำให้เกิดปัญหาได้ง่าย

ขนคุดหายเองได้ไหม ต้องใช้เวลานานเท่าไหร่

ขนคุดอักเสบสามารถเกิดขึ้นได้เรื่อย ๆ แต่จะหายไปได้เองเมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น เพราะฮอร์โมนลดลง ผิวเริ่มบาง ร่างกายสร้างเคราตินได้น้อยลง จึงไม่เกิดการอุดตันในรูขุมขน ต่างจากช่วงวัยรุ่นที่ฮอร์โมนมีการเปลี่ยนแปลงค่อนข้างมากจึงเกิดปัญหาขนคุดได้ง่ายกว่า

ปัญหาขนคุด วิธีรักษามีอะไรบ้าง

ปัญหาขนคุด รักษาได้หลายวิธี ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการที่เกิดขึ้น สภาพผิว ความต้องการของคนไข้ โดยมีทั้งแบบที่ทำได้ด้วยตัวเองหรือใช้เทคโนโลยีทางการแพทย์ ซึ่งแต่ละวิธีใช้ระยะเวลาในการรักษาและให้ผลลัพธ์ที่แตกต่างกัน โดยมีรายละเอียดของแต่ละวิธีดังนี้

• ถอนขนคุด เป็นวิธีเบื้องต้นที่สามารถทำได้เองด้วยการใช้แหนบดึงเส้นขนให้หลุดออกมาจากผิวหนัง มักใช้ในกรณีของคนที่มีปัญหาไม่เยอะ แต่ไม่ใช่การรักษาที่ต้นเหตุและมีโอกาสที่จะทำให้เกิดการอักเสบหรือระคายเคืองหากทำรุนแรงมากเกินไป
• สครับผิว เป็นการใช้วิธีการขัดผิวเพื่อผลัดเซลล์ผิวเก่าออกไปด้วยวิธีต่าง ๆ เช่น ใช้ใยบวบขัดตัว หรือใช้สูตรสครับผิวด้วยมะขามเปียก สามารถช่วยลดการอุดตันของรูขุมขน ทำให้เส้นขนหลุดออกมาได้ง่ายขึ้น
• ประคบอุ่น เป็นการใช้ความร้อนทำให้รูขุมขนเปิดและเส้นขนคุดอ่อนตัวลง ผิวเรียบเนียนขึ้น ด้วยการใช้ผ้าขนหนูสะอาดชุบน้ำอุ่นแล้วบิดหมาด ๆ ประคบลงไปในตำแหน่งที่ต้องการ
• ยารักษาขนคุด วิธีการรักษาโดยทั่วไปจะเน้นในเรื่องของผลัดเซลล์ผิว เพื่อเปิดรูขุมขนให้เส้นขนสามารถหลุดออกมาจากผิวหนังได้ง่ายขึ้น ด้วยตัวยาที่มีความเป็นกรด เช่น AHA, BHA หรือ เรตินอล แต่มีโอกาสที่จะเกิดการระคายเคืองได้สูงจึงต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์
• เลเซอร์ขนแก้ขนคุด เนื่องจาก เลเซอร์ขน สามารถเข้าไปจับกับเม็ดสีของเส้นขนที่อยู่ใต้ผิวหนังได้ ทำลายได้ถึงรากขนต้นตอของปัญหา ปรับผิวเรียบเนียน รูขุมขนเล็กลง จำนวนเส้นขนน้อยลง ลดโอกาสเกิดปัญหาขนคุดอักเสบในระยะยาว

แก้ปัญหาขนคุดด้วยเลเซอร์กำจัดขน ที่ Vincent Clinic

แก้ปัญหาขนคุดที่ Vincent Clinic ด้วย Primelase Diode Laser เป็นเครื่องเลเซอร์ที่ผสาน 3 พลังงานเอาไว้ในเครื่องเดียว มีโหมดให้เลือกทั้งแบบ Static และ Dynamic (High speed) ปล่อยพลังงานได้อย่างสม่ำเสมอ สามารถลงไปทำลายได้ลึกถึงรากขน กำจัดขนด้อย่างมีประสิทธิภาพ  ทั้งยังมีระบบทำความเย็นที่หัวยิงเลเซอร์ตลอดเวลา จึงทำให้ผิวด้านบนไม่ถูกทำร้าย จึงช่วยแก้ปัญหาขนคุดได้อย่างเห็นผล ผิวเรียบเนียน รูขุมขนเล็กลง จำนวนเส้นขนลดลงตามไปด้วย หากทำอย่างต่อเนื่องมีโอกาสที่เส้นขนบางส่วนจะไม่กลับมาขึ้นอีก

วิธีป้องกันการเกิดขนคุด

เพื่อไม่ให้เกิดโรคขนคุดหรือลดความรุนแรงให้น้อยลงก่อนที่จะลุกลามจนแก้ไขได้ยากในระยะยาว แนะนำให้ดูแลและป้องกันผิวอย่างสม่ำเสมอ โดยสามารถปฏิบัติตามหัวข้อต่าง ๆ ดังนี้ 

• ทามอยส์เจอไรเซอร์ เป็นวิธีการเติมความชุ่มชื้นให้ผิว ทำให้ผิวแข็งแรงขึ้น และช่วยลดอาการผิวแห้งซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุของการเกิดขนคุด
• หลีกเลี่ยงการอาบน้ำอุ่นบ่อย ๆ แม้ว่าการประคบอุ่นเฉพาะจุดจะช่วยแก้ปัญหาขนคุดได้ แต่การอาบน้ำอุ่นบ่อย ๆ จะทำให้ผิวแห้งได้มากกว่าปกติ ทำให้เกิดปัญหาได้ง่ายขึ้น
• งดการกำจัดขนด้วยวิธีที่รุนแรง สำหรับการกำจัดขนด้วยการโกน ถอน แว็กซ์ หรือครีมกำจัดขน นอกจากจะทำให้ผิวเกิดการระคายเคืองและผิวหมองคล้ำได้แล้ว ยังทำให้เส้นขนขาดเกิดเป็นปัญหาขนคุดอักเสบได้อีกด้วย
• งดการเกาผิว ในกรณีที่เกิดปัญหาขึ้นมาแล้วอาจมีอาการคัน แนะนำให้หลีกเลี่ยงการเกา เพราะจะทำให้เกิดการระคายเคือง รอยแผล รอยดำ ทำให้ต้องรักษาหลายขั้นตอนมากขึ้น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ขนคุด (FAQ)

เพื่อให้เข้าใจเกี่ยวกับตุ่มขนคุดมากขึ้น ในหัวข้อนี้จึงรวบรวมคำถามที่พบบ่อยและคำตอบที่จะช่วยคลายข้อสงสัยในหลายประเด็น ทั้งยังสามารถนำไปเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจได้อีกด้วย โดยมีรายละเอียดดังนี้

Q: ตุ่มขนคุดอักเสบสามารถใช้เข็มเจาะหรือบีบออกเองที่บ้านได้ไหม
A: หากเกิดปัญหาขนคุดขึ้นมาแล้ว แนะนำว่าไม่ควรบีบหรือใช้เข็มเจาะออกเอง เพราะเส้นขนใต้ผิวหนังมีรากขนที่ยึดแน่นอยู่ หากกำจัดไม่ถูกวิธีจะยิ่งทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนตามมา เช่น อักเสบ ติดเชื้อ หรือมีหนองได้ นำไปสู่ปัญหาผิวที่มากขึ้นในระยะยาว

Q: การใช้เกลือสครับผิวทุกวันช่วยแก้ปัญหาขนคุดได้จริงหรือเปล่า
A: แม้ว่าการสครับผิวจะเป็นหนึ่งในวิธีแก้ปัญหาโรคขนคุดด้วยตัวเอง แต่การสครับผิวด้วยเกลือทุกวันอาจทำให้เกิดการระคายเคือง ผิวแห้งกร้าน ส่งผลเสียต่อผิวตามมาได้ แนะนำให้ทำเพียงสัปดาห์ละ 1 ครั้งก็เพียงพอ โดยเลือกเกลือที่มีเม็ดละเอียดหรือมีขนาดเล็กและไม่สครับบนผิวที่มีแผล

Q: เลเซอร์กำจัดขนช่วยรักษาขนคุดอักเสบที่เป็นรอยดำให้จางลงได้ไหม
A: สำหรับการแก้ปัญหาตุ่มขนคุดด้วยเลเซอร์เป็นหนึ่งในวิธีการแก้ปัญหาที่มีประสิทธิภาพ เพราะพลังงานเลเซอร์สามารถเข้าไปจับกับเม็ดสีของเส้นขนและทำให้รากขนฝ่อตัวหลุดร่วงไป โดยที่ไม่ทำให้ผิวโดยรอบเกิดความเสียหาย ทั้งยังสามารถปรับให้ผิวเรียบเนียน ลดความหมองคล้ำ รูขุมขนเล็กลงได้อีกด้วย แต่หากต้องการรักษารอยแดง รอยดำ หรือผิวเป็นหลุมอย่างตรงจุด สามารถเลือกทำเลเซอร์ผิวควบคู่ไปด้วยได้

Q: โรคขนคุดสามารถรักษาให้หายขาด 100 เปอร์เซ็นต์ ได้หรือไม่
A: ขนคุดยังไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้สามารถกลับมาเป็นซ้ำได้อีก ตราบใดที่ร่างกายยังคงมีขนขึ้นอยู่ แต่สามารถลดโอกาสที่จะเกิดปัญหาให้น้อยลงได้ด้วยการหลีกเลี่ยงวิธีจำกัดขนแบบทั่วไป เช่น โกน ถอน แว็กซ์ เปลี่ยนมาทำเลเซอร์กำจัดขนซึ่งทำลายได้ถึงรากขน จึงลดการเกิดปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Q: โกนขนอย่างไรไม่ให้เกิดขนคุด
A: เพื่อลดโอกาสเกิดขนคุดอักเสบ ก่อนที่จะโกนขนทุกครั้งให้ทำความสะอาดผิวด้วยสบู่สูตรอ่อนโยนและใช้น้ำอุ่นล้างผิว จะช่วยให้รูขุมขนเปิด เส้นขนอ่อนตัวลง ง่ายต่อการโกนมากขึ้น โดยเวลาโกนขนอย่ากดใบมีดลงบนผิวแรงเกินไปและไม่ควรโกนย้อนแนวขน นอกจากนั้นควรบำรุงผิวด้วยมอยเจอร์ไรเซอร์อย่างสม่ำเสมอ

สรุป

ขนคุด อีกหนึ่งปัญหากวนใจที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน โดยเฉพาะคนที่กำจัดขนด้วยการโกน ถอน แว็กซ์ หรือใช้ครีมกำจัดขน ซึ่งทำให้เส้นขนขาดเหลือส่วนหนึ่งไว้ใต้ผิวซึ่งมีโอกาสสูงที่จะโดนห่อหุ้มด้วยเคราตินจนไม่สามารถงอกออกมาได้ เกิดการขดหรือม้วนอยู่ใต้ผิวหนังกลายเป็นตุ่มนูนขึ้นมา หากอาการรุนแรงอาจเกิดการอักเสบและมีหนองร่วมด้วยได้ ควรหลีกเลี่ยงการกำจัดขนด้วยวิธีทั่วไป โดยเปลี่ยนมาใช้เลเซอร์กำจัดขนซึ่งสามารถทำลายได้ลึกถึงรากขน จึงลดการเกิดปัญหาให้น้อยลง ปรับผิวเรียบเนียน รูขุมขนเล็กลง ไม่เกิดความหมองคล้ำ สำหรับใครที่อยากกำจัดขนอย่างถูกวิธี อยากแก้ปัญหาขนคุดให้เห็นผล สามารถเข้ามาปรึกษาได้ที่ Vincent Clinic Aesthetic เพื่อเลือกคอร์สเลเซอร์และวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับรายบุคคล